Historia Pruchnej
Nazwa miejscowości pochodzi prawdopodobnie od próchniejących drzew. Zgodnie z tym źródłosłowiem powinno się pisać „Próchno” lub „Próchna”. Tą formą posługiwano się do wygaśnięcia dynastii cieszyńskich Piastów w 1653 r. Spotykano się także z pisownią „Prochno”, „Prochna” lub z czeskiego” Prachna” i wreszcie ze zniemczoną nazwą „Pruchna”, gdyż język niemiecki nie zna spółgłosek miękkich i pochyleń. Obecnie obowiązuje nazwa „Pruchna”, chociaż jej mieszkańcy częściej używają nazw przysiółków: Kopanina, Nowy Świat, Centrum, Dworzec, Stadnina Koni, Gawliniec, Knaj, Nowe Chałupy, Babusiów i Kilisztwo.
Wieś posiada herb, którego tarczę umieszczono na ścianie przedsionka kościoła rzymskokatolickiego w Pruchnej. Przedstawia on pług koleśny, czyli pług z dwukołowym wózkiem. Zwrócony jest w lewą stronę, z białym żelaziwem, ze złotymi drzewcami na niebieskim tle. Odcisk pieczęci z takim herbem oraz czesko-niemieckim napisem w otoku „Obec-Pruchnau” znajduje się na dokumencie z 1835 r.
Początków Pruchnej należy szukać w połowie XIII w. a związane są z działalnością osadniczą Mieszka I. Pierwsze wzmianki o miejscowości pojawiły się w dokumencie z 1305 r., który jest wykazem wsi Księstwa Cieszyńskiego zobowiązanych do płacenia dziesięciny biskupowi wrocławskiemu. Pruchna wymieniona jest wśród 76 wsi obok między innymi: Kończyc, Ochab, Dębowca, Zebrzydowic.
Przez długie stulecia istniały dwie Pruchny: Wielka i Mała. Pierwsza wzmianka o Pruchnej Małej pochodzi dopiero z 1416 r., ale należy sądzić, że ta część wioski powstała z nieznacznym opóźnieniem w stosunku do Pruchnej Wielkiej.
Możemy przypuszczać, że używany obecnie podział na Pruchną Dolną i Górną odpowiada dawnej nazwie – Pruchna Wielka, Pruchna Mała. Pierwotnym właścicielem Pruchnej był książę, później jej posiadaczem stała się rodzina rycerska. Od początków XV w. wieś ulegała kolejnym podziałom, zmieniali się też jej właściciele.
W okresie zaborów w latach 1844-1863 w trakcie budowy linii kolejowej Warszawa- Wiedeń Austriacy wybudowali w Pruchnej reprezentacyjny dworzec kolejowy mieszczący obok poczekalni i kas biletowych także biura i restaurację. Z tego okresu pochodzą również mosty kolejowe, po których do dziś kursują pociągi. W czasie I wojny światowej (1914 – 1918) zginęło 42 obywateli Pruchnej. Dla uczczenia pamięci poległych mieszkańcy wsi postawili w 1927 roku pomnik znajdujący się obok szkoły. Został on zniszczony w czasie II wojny światowej, a z jego dawnej formy pozostał jedynie cokół z wmurowanym weń dużym, granitowym głazem. Całość jest otoczona kamiennymi słupkami. Z fotografii można odczytać: „Bohaterom, synom gminy Pruchnej poległym na wojnie dla wolności narodu”, po czym wymienione są nazwiska poległych.
1 września 1939 r. wybuchła II wojna światowa, Niemcy wkraczają do wsi. W całej Polsce, a więc i w Pruchnej rozpoczęła się germanizacja, aresztowania i łapanki. Mieszkańców wsi nie ominęły prześladowania, wywózki na roboty do Niemiec czy do obozów koncentracyjnych. Działania frontowe w rejonie miejscowości od lutego do kwietnia w 1945 r. przyniosły wiele zniszczeń i ofiar. 1 maja 1945 r. nastąpiło wyzwolenie Pruchnej.
Mieszkańcy wsi po zakończeniu działań wojennych energicznie przystąpili do odbudowy zniszczonych obiektów i organizacji życia społeczno-gospodarczego. Instytucje i jednostki gospodarcze czynne w Pruchnej przed II wojną światową zostały odremontowane i uruchomione jeszcze w 1945 lub w roku następnym. Należały do nich: kościół ewangelicki, kościół i parafia rzymskokatolicka, urząd pocztowy, kolej z prowizorycznym dworcem, Spółdzielnia Mleczarska, Państwowe Gospodarstwo Rolne oraz szkoła podstawowa. Na przestrzeni powojennych lat wykonano bardzo dużo zadań i rozwiązano wiele problemów gospodarczo – technicznych, które podniosły znacząco poziom cywilizacyjno – kulturowy wsi.
Sołtysi w Pruchnej od 1888 roku: Jan Goszyk, Jan Hudziec, Karol Gumola, Paweł Polok, Radowid Sosna, Józef Grzybek, Franciszek Zorychta, Karol Gembala, Franciszek Czakon, Franciszek Szymiczek, Janina Rzepka.
